Zet de epidemie op haar kop

Vaccinatie is onze moderne manier om groepsimmuniteit te bereiken. Niemand betwist dat dit laatste ons doel is. Niet de anderhalve meter economie. Ook niet een eeuwig verlengde pudeur om kleinkinderen weg te houden bij hun grootouders. Zelfs niet een beklemmende voorzichtigheid die spreekt uit het bedekken van onze glimlach met mondmaskers. Maar waarom articuleert geen enkele exit strategie dan alternatieven om dit doel te bereiken? Zijn epidemiologen verslaafd aan de vermaningen die epidemieën tot hét centrale element maken van hoe we de maatschappij organiseren? Het is nochtans niet hun vakgebied om te beslissen hoe we moeten samenleven. Nee, het is hun vakgebied om ons – ondanks de virale bedreigingen – toe te laten zelf te beslissen hoe we samenleven. Indien dat niet kan door de epidemie te vermijden dan is de enige andere optie om de epidemie op haar kop te zetten: door zo snel mogelijk door te spoelen naar het doel van groepsimmuniteit. 

Vermits de komst van een vaccin ergens met Sint Juttemis verwacht wordt, en in elk geval aanvoelt als wachten op Godot, hebben we alternatieven nodig. Die alternatieven worden ons echter niet aangedragen door de virologen. Zoals gezegd houden zij het uitsluitend bij vermaningen. Of erger: trekken ze liever nog de basis van hun wetenschap, immuniteit, in vraag. Virologen hebben schijnbaar het zwaard uit de handen van Damocles gerukt om er intimiderend mee boven onze hoofden te zwaaien. Dan rest er ons weinig anders dan zelf alternatieven aan te dragen. Misschien zijn er moedige microbiologen die die handschoen willen opnemen. Ze mogen ons in elk geval terechtwijzen want zelfs van die terechtwijzing zullen we wijzer worden! We kunnen in onderstaande dan ook onbeschaamd zijn want ook uit onze fouten kunnen we leren. Als we dan toch als kinderen moeten behandeld worden, dan op z’n minst toch nog als kinderen die het in hun mars hebben nog iets bij te leren, en die niet slechts devoot moeten handelen, uit heilige schrik voor een nakende apocalyps.

Eerst de feiten. Ik raad iedereen aan deze korte 5’ video van de ‘CNN dokter’ te bekijken. Mijn samenvatting is simpel: COVID-19 immuniteit is ingewikkeld maar daarom niet minder een feit. Gelukkig maar, anders was dat wachten op een vaccin echt wel een Sint Juttemis kwestie. Dat is ook de reden waarom er in meer en meer landen serologisch onderzoek op antilichamen gebeurt. Ook de WHO mag de anekdotische informatie van herinfecties niet veralgemenen naar een verdachtmaking van een immuniteit die feitelijk vaststaat bij al de Corona-virussen tot nu toe bestudeerd, zeker niet gezien specifieke informatie rond trage mutaties in het specifieke virus dat leidt tot COVID-19.

Serologisch onderzoek dus. De resultaten variëren enorm. In Duitsland maakt men in een hot spot (de stad Gangelt) op 9 april gewag van 15%. In Nederland hield men het op 3%. De resultaten in Zweden (10%) werden samen met de rest van het Zweedse beleid al vlug met veel scepticisme weggezet. De Universiteit Antwerpen rapporteerde dan 3% zeggend dat dit toch wel ontgoochelend was met betrekking tot groepsimmuniteit (men gaat er daar dus wel degelijk vanuit dat er zoiets is wat betreft dit Corona-virus!). En dan kwamen er de gegevens uit New York: 13,9% (met 20% in Manhattan). Een kat vindt er haar jongen niet in terug. Gelukkig is er dit artikel op vrtnieuws website: het percentage is gewoon volstrekt nietszeggend zonder vermelding van de datum op dewelke de stalen zijn genomen. Via de metingen van het Rode Kruis waren er op datum van start van lockdown 2.1% Belgen die immuniteit hadden en 2 weken later 4,3%. Uiteraard zijn er heel wat andere parameters in de test protocols van belang: manier van steekproef, cut-off assumpties, sensitiviteit, valse positieven/negatieven etc.. We kunnen hier geen peer review maken (het zou wel fijn zijn als de mensen die dit wel kunnen ons hierover zouden informeren;; sowieso interessanter als het zoveelste economie versus gezondheid debat). Wat we wél kunnen is suggereren dat er in deze informatie meer zit dan de conclusie dat groepsimmuniteit een verre droom is (of dat de huidige infectiegraad verwaarloosbaar is wat betreft de snelheid van volgende mogelijke opflakkeringen zoals N. Hens dat  deed op twitter).

Immers, die cijfers lopen niet gewoon erg achter op de realiteit. Ze lopen ver achter op die realiteit. Inderdaad, niet alleen moeten mensen ten tijde van de test geïnfecteerd geweest zijn, ze moeten de infectie ook helemaal doorgemaakt hebben zoals blijkt uit het CNN stuk dat hoger vernoemd werd. Bovendien is het ‘reproductiegetal’ nog maar onlangs onder de 1 gezakt dus moeten we elk getal vermenigvuldigen met minstens 2. Meer nog, de basis is een onderschatting vermits zieke mensen geen bloed mogen geven (of zoals in New York, niet op straat mogen komen). Zeggen dat de infectiegraad 3% is is zo een beetje hetzelfde als zeggen dat een ster op honderden lichtjaren van ons nu ontploft is, want de telescopen hebben dat hier en nu pas geregistreerd. Ik denk dus dat het veilig is te zeggen dat wat we nu hebben bereikt qua groepsimmuniteit een veelvoud is van wat onze metingen zeggen. Iets wat spoort met de enige betrouwbare gegevens van mortaliteit door Covid-19: 0,37% door de onderzoekers in Duitsland en maximum 0,6% door de onderzoekers in Amerika. Met deze gegevens zitten we in België minstens rond 1,2 miljoen geïnfecteerden (en dat is gebaseerd op huidige doden en niet de doden binnen 3-4 weken!). Het spoort ook met de nieuwe gegevens dat besmetting in het Westen begon in januari en niet wanneer we onze eerste positieve gevallen registreerden. Dit zeker samen met het alledaagse gegeven dat dit een wel erg besmettelijk virus is dat in een groot deel van de gevallen met relatief milde (of zelfs geen) klachten gepaard gaat.

Ik denk dus dat er goede redenen zijn om te denken dat onze huidige infectiegraad eerder meer dan 10% is. De vraag is dan of dit getal nog verwaarloosbaar is in de modellen voor een volgende opflakkering? Misschien wel maar het behoeft toch wat duiding vermits deze modellen (zie de Flatten The Curve grafieken) pieken rond de 30%, en het vanuit 10% wel erg moeilijk is om met eenzelfde steiltegraad te stijgen als de originele stijging vanuit 0%. En – zoveel lijkt zeker – het is die steiltegraad die ons voor problemen stelt in ziekenhuizen (noteer bovendien dat onze originele stijging in België nog 40% capaciteit onbezet liet!). Is het dan niet nuttig om hierover onze epidemiologen wat uit te laten weiden? Want als we deze epidemie op haar kop zetten is het enige wat van belang is hoe snel we ons oude en vertrouwde normaal terug kunnen opnemen en liefst zonder te wachten op vaccins die niet zeker zijn. Vraag maar aan mensen met een HIV risico hoe lang dat wachten kan duren. 

In elk geval is elk mogelijk alternatief pad naar het oude normaal een pad dat nieuwe hoop kan brengen. De hoop van een voorspelbare einddatum en misschien ook de hoop van er zelf iets aan bij te brengen in plaats van gelaten ons virologische lot te ondergaan. Nu ben ik niet zo naïef om onmiddellijk Corona parties voor te stellen zoals Time ze onderuit haalt op basis van de cijfers in New York. Dat gezegd zijnde: wat is ‘lang duren’. Als Beckett zijn ‘Wachten op Godot’ schreef was dat omdat ‘lang’ vooral een gevoel is van Sint Juttemis. Ik zou elk alternatief dat van lang een bepaalde duur van 6, 9 of zelfs 12 maanden maakt als een geschenk uit de hemel zien, en met mij, denk ik, zullen velen dat zo zien. Zeker als er in dat alternatief ruimte is voor eigen initiatief. Als er bijvoorbeeld mogelijkheid is om 10% procent te brengen naar een 20 of 30% waar de curve niet meer zo snel kan stijgen dat de ziekenhuizen in problemen komen. Waarom zouden we dan de epidemie niet op haar kop zetten door gecontroleerde infecties op vrijwilligers die een laag risico hebben? Zoals blijkt uit het Time artikel zou dat zelfs niet een lifetime first zijn: het is al bij de waterpokken gebeurd. Dat het sowieso lang duurt heeft dit voordeel: er is tijd om zulke alternatieven te bekijken. Dat zou sowieso informatiever en constructiever zijn dan een witte vlag te hijsen en nu al definitief onze manier van leven sine die op te geven, niet?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s